Мэргэ төлөг

Сандал дээрээ дахин суутал алсын их сүмийн хонх дахин цангинав. Хонх долоон удаа дуугарч дуусахад Жоу Минжуй аажуухан босов. Тэр шүүгээ рүү очиж хувцсаа гаргаж авлаа.

Хар энгэрэвч, түүнтэй нэг өнгийн пиджак, хөлд нь наалдсан нарийн өмд, намхан өндөр малгай, дээр нь биеэс нь үл мэдэг ханхлах эрдэмтний төрх нийлээд Жоу Минжуйд Викторийн үеийн Английн цуврал жүжиг үзэж байгаа мэт санагдуулав.

Тэр гэнэт толгой сэгсрэн ярвайн инээмсэглэж, дотроо шивнэн бувтналаа:

"Би ярилцлагад явах гэж байгаа юм биш шүү дээ. Зүгээр л аз хийморь дээшлүүлэх зан үйлдээ хэрэгтэй юм худалдаж авах гэж байгаа юм..."

Клейн удахгүй болох ярилцлагадаа хэт их санаа зовсон тул энэ нь зөн совин болтлоо шингэжээ. Санаа нь өөр тийшээ хазайхаар л ганц боломжийн хувцсаа зуршлаараа өмсчихдөг байв.

Жоу Минжуй нэг амьсгаа аваад пиджак, энгэрэвчээ тайлж, шаргал хүрэн гадуур хувцас өмсөв. Малгайгаа ч мөн адил өнгийн, дугуй захтай эсгий малгайгаар сольжээ.

Хувцаслаж дууссаныхаа дараа тэр орны хажууд очиж дөрвөлжин дэрийг өргөв. Доор нь байгаа үл анзаарагдах нүх рүү гараа шургуулж, хэсэг ухаж тэмтэрсний эцэст дотор давхаргыг нь олов.

Баруун гараа татаж авахад алганд нь өнхрүүлсэн дэвсгэрт байлаа. Өнгө нь бүдгэрсэн хар ногоон найман ширхэг орчим дэвсгэрт.

Энэ бол Бенсоны одоогийн байдлаарх бүх хуримтлал байв. Ирэх гурван өдрийн амьжиргааны зардал хүртэл үүнд багтжээ. Хоёр нь таван солийн, үлдсэн нь нэг солийн дэвсгэрт.

Лоэны Хаант Улсын мөнгөн тэмдэгтийн тогтолцоонд соли хоёрдугаар шатанд ордог. Эртний мөнгөн зооснуудаас гаралтай. Нэг соли арван хоёр зэс пенстэй тэнцэнэ. Нэг, таван солийн дэвсгэрт байдаг.

Мөнгөн тэмдэгтийн тогтолцооны оройд алтан фунт залардаг. Энэ нь мөн цаасан мөнгө боловч алтаар баталгаажиж, алттай шууд уялдсан байдаг. Нэг алтан фунт хорин солитой тэнцэнэ. Нэг, тав, арван алтан фунтын дэвсгэрт байдаг.

Жоу Минжуй нэг дэвсгэртийг дэлгэхэд бэхний өвөрмөц бүдэг үнэр хамар цоргив.

Энэ бол мөнгөний үнэр.

Клейний дурсамжийн хэлтэрхийнүүдийн нөлөө юм уу, эсвэл мөнгөнд байнга шунаж ирсний уршиг юм уу, Жоу Минжуй эдгээр дэвсгэртэд тэр дороо дурласан мэт санагдав.

Хараач, хээ угалз нь ямар гоё юм бэ. Хөмсгөө зангидсан хуучинсаг Георг III хүртэл хоёр сахалтайгаа хамт үнэхээр өхөөрдөм харагдаж байна...

Хараач, нарны гэрэлд тусгахад харагддаг усан тамга нь ямар сэтгэл татам юм бэ. Хуурамчаас хамгаалах тэмдэг нь нарийн хийцтэй болохоор тэр хуурамч гялалзсан хогнуудаас огт өөр!

Жоу Минжуй бараг нэг минут бахдан ширтсэнийхээ дараа нэг солийн хоёр дэвсгэрт сугалж авав. Тэгээд үлдсэнийг нь буцааж өнхрүүлээд дэрний нууц давхарга руу чихэв.

Нүхний эргэн тойрны даавууг засаж тэгшилсний дараа Жоу Минжуй авсан хоёр дэвсгэртээ нямбай нугалж, шаргал хүрэн гадуур хувцасныхаа зүүн халаасанд хийв. Дэвсгэртийг өмднийхөө халаасан дахь хэдэн пенсээс тусад нь хадгалжээ.

Бүгдийг хийж дуусгаад түлхүүрээ баруун халаасандаа хийж, бараан хүрэн цаасан уут бариад хаалга руу хурдлав.

Чирэгдэх хөлийн чимээ нь эхэндээ шаламгай байснаа удааширсаар эцэст нь зогсов.

Жоу Минжуй хаалганы дэргэд зогсож байхдаа хэзээнээс хөмсгөө зангидаж эхэлснээ ч мэдсэнгүй.

Клейний амиа хорлолт хачин учир битүүлгээр дүүрэн байв. Ингээд зүгээр гараад явбал ямар нэг "осол"-д орчихгүй биз?

Сайтар бодсоны эцэст Жоу Минжуй ширээ рүүгээ буцаж очоод шургуулгыг татан, гялтганасан гуулин цэнэглүүрт гар буу гаргаж авав.

Энэ бол түүний бодож олж чадах ганц хамгаалалтын зэвсэг, бас хангалттай хүч чадалтай цорын ганц зэвсэг байлаа!

Хэдийгээр тэр хэзээ ч буудлага дадлагажиж үзээгүй ч ийм гар буу сугалж гаргахад л хэн ч байсан айж цочих нь дамжиггүй!

Тэр гар бууны хүйтэн төмрийг илж байгаад дэвсгэрт хийсэн халаас руугаа чихэв. Мөнгөө алгандаа атгаад хуруунуудаараа бууны бариулыг дарахад гадна талаас нь юу ч мэдэгдэхгүй, төгс нуугдаж байлаа.

Сэтгэл амарсан ч бүхнээс бага сага мэддэг тэрээр гэнэт нэг зүйлд санаа зовж эхлэв.

Санамсаргүй буудчихвал яана?

Ийм бодолд автсан Жоу Минжуй тэр дороо арга сүвэгчлэв. Гар буугаа гаргаж цэнэглүүрийг нь сугалаад, "амиа хорлолт"-оос болж хоосорсон үүрийг бууны тоохтой тэнцүүлж тохируулаад буцааж хаав.

Ингэвэл санамсаргүй гал гарсан ч "хоосон сум" л буудна!

Гар буугаа халаасандаа буцааж хийсний дараа Жоу Минжуй зүүн гараа халааснаасаа гаргасангүй.

Баруун гараараа малгайгаа дарж, хаалгаа татан гарав.

Өдрийн цагт ч хонгил бүрэнхий хэвээр, хонгилын үзүүр дэх цонхоор нарны гэрэл арай ядан тусах ажээ. Жоу Минжуй шатаар хурдан бууж орон сууцнаас гарахдаа нарны гялбаа, дулааныг бүх биеэрээ шингээв.

Долдугаар сар ойртож байсан ч одоохондоо зуны дунд үе гэж тооцогдоно. Гэвч Тинген Лоэны Хаант Улсын хойд хэсэгт оршдог тул өөрийн гэсэн уур амьсгалтай. Жилийн хамгийн халуун үед ч Дэлхийн хэмжүүрээр 30 хэмд хүрдэггүй, өглөөдөө бүр ч сэрүүхэн. Харин гудамжинд бохир ус тогтож, хог новш хөглөрөн хаягдсан байв. Клейний дурсамжаар бол бохирын шугам байсан ч бага орлоготой хорооллуудад ийм байдал ховор биш. Хүн дэндүү олон, хүмүүс амьд үлдэх л хэрэгтэй.

"Манай амттай шарсан загаснаас амсаад үзээрэй!"

"Халуун, шинэхэн хясааны шөл. Өглөө нэг аяга уучихвал өдөржин эрч хүчтэй!"

"Боомтоос дөнгөж ирсэн шинэ загас ширхэг нь ердөө таван пенс!"

"Маффин, могой загасны шөл хоёр бол төгс хослол!"

"Далайн дун! Дун! Дун!"

"Хотын захын фермээс дөнгөж түүсэн ногоо. Хямдхан, шинэхэн!"

...

Хүнсний ногоо, жимс, халуун хоол зардаг явуулын наймаачид гудамжаар хашхиран, яаран өнгөрөх хүмүүсийг дуудна. Зарим нь зогсож, анхааралтай харьцуулж байж худалдаж авна. Өдрийн ажлаа олоогүй бусад нь тэвчээр алдан гараа даллаж өнгөрнө.

Жоу Минжуй өмхий, анхилуун үнэр холилдсон агаар сорон, зүүн гартаа гар буугаа чанга атгаж, дэвсгэртээ хамт шахан барив. Баруун гараараа малгайгаа дарж, бага зэрэг бөгтийн хөл хөдөлгөөн ихтэй гудамжаар гаталлаа.

Хүн олонтой газар хулгайч заавал байдаг. Дээр нь энэ гудамжинд өмнөх ажлаасаа гарч түр зуурын ажил хийж яваа ядуус цөөнгүй. Насанд хүрэгчдийн мөлжлөгт өртөж, тэдний даалгаврыг гүйцэтгэдэг өлсгөлөн хүүхдүүд ч байв.

Тэр урагшилсаар эргэн тойрны бужигнаан хэвийн болсон газар хүрч ирээд нуруугаа тэнийлгэж, толгой өндийлгөн гудамжны цаад үзүүр рүү харав.

Нэгэн тэнэмэл баян хуурч гудамжинд тоглож байлаа. Ая нь заримдаа сэтгэл уяраам, заримдаа догшин ширүүн.

Түүний хажууд тураалаас болж царай нь шарласан, ноорхой хувцастай хэдэн хүүхэд байв.

Тэд хөгжим сонсож, хэмнэлд нь тааруулан өөрсдийн зохиосон бүжгээр бүжиглэнэ. Нүүр нь ханхүү юм уу, тэнгэр элч юм шиг баяр баясгалангаар гэрэлтэнэ.

Хувиршгүй царайтай нэгэн эмэгтэй хажуугаар өнгөрөв. Банзал нь бохир, арьс нь бүдэг өнгөтэй.

Харц нь хөндий, мохоо. Зөвхөн тэр бөөн хүүхдийг харах агшинд л нүдэнд нь үл мэдэг гэрэл гялсхийв. Гучин жилийн өмнөх өөрийгөө харсан мэт.

Жоу Минжуй түүнийг гүйцэж түрүүлээд өөр гудамж руу эргэж, Смирин Талхны Дэлгүүрийн өмнө зогсов.

Талхны дэлгүүрийн эзэн бол далан хэдэн настай Уэнди Смирин хэмээх эмээ. Үс нь бүхэлдээ бууралтаж цайсан, үргэлж эелдэг инээмсэглэлтэй. Клейн өөрийгөө мэдэхээс хойш тэр энд талх, боов зарсаар иржээ.

Өө, түүний жигнэдэг Тингений жигнэмэг, нимбэгтэй бялуу гэж үнэхээр амттай юм даа...

Жоу Минжуй шүлсээ нэг залгиад инээмсэглэв.

"Хатагтай Смирин, хөх тарианы талх найман фунт авъя."

"Өө, хонгор Клейн минь, Бенсон хаачсан юм бэ? Эргэж ирээгүй юм уу?" гэж Уэнди инээмсэглэн асуув.

"Хэдэн өдрийн дараа ирнэ," гэж Жоу Минжуй тодорхой бус хариулав.

Уэнди хөх тарианы талх авах зуураа санаа алдав:

"Ёстой хөдөлмөрч хүү дээ. Сайхан эхнэртэй болно доо."

Ингэж хэлээд уруулынхаа булангаар мушилзан, наргиантай өнгөөр нэмж хэлэв:

"Одоо ч бүх юм сайхан болж байна. Чи сургуулиа төгссөн. Манай Хой Их Сургуулийн түүхийн төгсөгч шүү дээ! Өө, удахгүй мөнгө олдог болно. Одоо амьдарч байгаа тэр байрандаа байх ёсгүй. Ядаж л өөрийн гэсэн угаалгын өрөөтэй байх хэрэгтэй."

"Хатагтай Смирин, та өнөөдөр их залуу, эрч хүчтэй харагдаж байна," гэж Жоу Минжуй зөвхөн хуурай инээмсэглэлээр хариулж чадлаа.

Хэрэв Клейн ярилцлагаа амжилттай давж, Тингений Их Сургуулийн багш болбол гэр бүл нь нийгэм, эдийн засгийн илүү өндөр түвшинд тэр дороо дэвшинэ гэдэг үнэн!

Дурсамжийн хэлтэрхийнүүдэд нь тэр хотын захад нэг байшин түрээслэхийг мөрөөдөж байсан нь үлджээ. Дээд давхарт нь тав, зургаан өрөө, хоёр угаалгын өрөө, том тагт, доод давхарт нь хоёр өрөө, хоолны өрөө, зочны өрөө, гал тогоо, угаалгын өрөө, бас газар доорх агуулах.

Энэ бол хоосон мөрөөдөл биш. Тингений Их Сургуульд туршилтын хугацаатай багш хүртэл долоо хоногт хоёр алтан фунтын цалинтай. Туршилтын хугацаа дуусахад цалин нь гурван алтан фунт арван соли болж нэмэгдэнэ. Клейний ах Бенсон олон жил ажилласан хэрнээ долоо хоногт нэг фунт арван солийн цалинтай гэдгийг мэдэх хэрэгтэй. Үйлдвэрийн энгийн ажилчид фунтад ч хүрдэггүй, хамгийн сайндаа арай л илүү авна. Харин нэг байшингийн түрээс арван есөн солиос нэг фунт арван найман соли орчим.

"Энэ чинь сард гурваас дөрвөн мянган юань авах, арван дөрвөөс арван таван мянга авах хоёрын ялгаа шүү дээ..." гэж Жоу Минжуй өөртөө бувтнав.

Гэвч энэ бүхэн тэр Тингений Их Сургууль, эсвэл Бэклундын Их Сургуулийн ярилцлагын аль нэгийг давсан тохиолдолд л биелэх юм.

Өөр боломж төдийлөн олон биш. Ямар ч танил талгүй хүмүүс төрийн албан хаагч болох зөвлөмж авч чадахгүй. Түүх судалсан хүмүүсийн ажлын боломж бүр ч хязгаартай. Язгууртнууд, банкууд, аж үйлдвэрийн магнатуудад хувийн зөвлөх тийм ч их хэрэгтэй байдаггүй.

Клейний эзэмшсэн мэдлэг бутархай, дутуу дулимаг гэдгийг бодоход Жоу Минжуй хатагтай Смирины өөрт нь тавьж буй итгэл найдварын өмнө эвгүйцэж, гэмшил төрөв.

"Үгүй ээ, би үргэлж ийм залуу байсан," гэж Уэнди хошигнон хариулав.

Ингэж ярих зуураа жинлэсэн арван зургаан хөх тарианы талхаа Жоу Минжуйн авчирсан хүрэн цаасан уутанд хийгээд баруун гараа сунган хэлэв:

"Есөн пенс."

Хөх тарианы талх бүр хагас фунт орчим жинтэй, зөрүү гарах нь аргагүй.

"Есөн пенс үү? Хоёр хоногийн өмнө арван нэгэн пенс байсан биз дээ?" гэж Жоу Минжуй өөрийн эрхгүй асуув.

Өмнөх сарын өмнөх сард бол 15 пенс байлаа.

"Гудамжинд гарч Үр Тарианы Хуулийг хүчингүй болгохыг шаардсан хүмүүст баярлах хэрэгтэй," гэж Уэнди мөрөө хавчин хэлэв.

Жоу Минжуй ойлгосон юм шиг толгой дохив. Энэ талаарх Клейний дурсамж бүрэн бус байв. Түүний санаж байгаагаар Үр Тарианы Хуулийн гол зорилго нь дотоодын хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний үнийг хамгаалах. Үнэ тодорхой хэмжээнд хүрвэл Фейнапоттер, Масин, Ленбург зэрэг өмнөд орнуудаас үр тариа импортлохыг зогсоодог.

Хүмүүс яагаад энэ хуулийг эсэргүүцдэг юм бол?

Жоу Минжуй юу ч дуугарсангүй, гар буугаа санамсаргүй сугалчих вий гэж болгоомжлон дэвсгэртээ гаргаж, нэгийг нь хатагтай Смиринд өглөө.

Гурван зэс пенс хариулт авав. Түүнийгээ өмднийхөө халаасанд чихээд талхтай цаасан уутаа барин гудамжны эсрэг талын «Ногоо, Мах» зах руу зүглэв. Дүүгийнх нь захисан вандуйтай хонины махан шөлний төлөө тэр хичээнгүйлэн зүтгэж байлаа.

Төмөр Загалмайн гудамж, Нарциссын гудамжны уулзварт хотын талбай байдаг. Тэнд олон майхан босгож, хачин, инээдтэй хувцастай алиалагчид сурталчилгааны хуудас тарааж байв.

"Маргааш орой циркийн тоглолт байгаа юм уу?" Жоу Минжуй бусдын гарт байгаа хуудсыг ширвээд агуулгыг нь амандаа уншив.

Мелисса лав дуртай байх. Гэхдээ орох тасалбар нь хэд байдаг бол?

Ийм бодолтой Жоу Минжуй ойртон очив.

Нүүрээ улаан шараар будсан нэгэн алиалагчаас асуух гэтэл хажуугаас нь сөөнгө эмэгтэй хоолой сонсогдов:

"Мэргэ төлөг үзүүлэх үү?"

Жоу Минжуй өөрийн эрхгүй эргэж хартал шовх малгай, урт хар даашинз өмссөн эмэгтэй намхан майхны өмнө зогсож байлаа.

Нүүр нь улаан шар будгаар сэвсгэр будагдсан, нүд нь гүн саарал цэнхэр өнгөтэй.

"Үгүй ээ," гэж Жоу Минжуй толгой сэгсрэн хариулав. Түүнд мэргэ төлөгт зарах илүү мөнгө байсангүй.

Эмэгтэй инээгээд:

"Миний таро мэргэ их онодог шүү," гэв.

"Таро..." Жоу Минжуй тэр дороо гөлрөн зогсов.

Энэ дуудлага Дэлхий дээрх таро хөзөртэй бараг яг адилхан байлаа!

Дэлхийн таро хөзөр бол мэргэ төлөг үзэхэд хэрэглэдэг хөзрийн иж бүрдэл. Тус бүр нь өөр өөр бэлгэдлийг илэрхийлсэн зурагтай л байдаг.

Хүлээгээрэй... Тэр энэ ертөнц дэх таро мэргийн гарал үүслийг гэнэт санав.

Энэ нь долоон жинхэнэ бурхнаас ч гаралтай биш, эртний өв уламжлал ч биш. Харин 170 гаруй жилийн өмнө тухайн үеийн Интисийн Бүгд Найрамдах Улсын Консул Розелл Густа зохиосон юм.

Энэ ноён Розелл уурын хөдөлгүүрийг зохион бүтээж, дарвуулт завийг сайжруулж, Интисийн Хаант Улсын хааны засаглалыг түлхэн унагаж, Урлахуйн Бурханд хүлээн зөвшөөрөгдсөн. Мөн Интисийн Бүгд Найрамдах Улсын анхны Консул болжээ.

Хожим нь тэрээр бусад улсыг довтолж, Ленбург зэрэг орнуудыг өөрийн ивээлд оруулсан. Лоэны Хаант Улс, Фейнапоттер, Фейсакийн Эзэнт Гүрэн зэрэг Хойд Тивийн хүчирхэг гүрнүүдийг Интисийн Бүгд Найрамдах Улсын өмнө сөгдүүлжээ. Үүний дараа Бүгд Найрамдах Улсыг Эзэнт Гүрэн болгон өөрчилж, өөрийгөө "Эзэн хаан Сийзэр" хэмээн өргөмжилсөн байна.

Розеллын засаглалын үед л Урлахуйн Сүм Тав дахь Эринээс хойш анх удаа олон нийтэд ил болсон ариун зарлиг хүлээн авчээ. Түүнээс хойш Урлахуйн Бурханыг Уурын Машины Бурхан хэмээн нэрлэх болсон.

Розелл мөн таро мэргийг зохиосон. Цаасан хөзрийн өнөөгийн тогтолцоо, тоглох аргуудыг ч бий болгосон. Тэдний дунд Жоу Минжуйн сайн мэдэх олон тоглоом байв. Жишээ нь «Дэвшүүлэх», «Газрын эзэнтэй тулах», «Техас покер», «Таван хөзөр»...

Үүнээс гадна түүний илгээсэн тэнгисийн флот шуурга, долгиотой далайг туулан Өмнөд Тив рүү хүрэх далайн замыг нээсэн. Ингэснээр колоничлолын эрин эхэлжээ.

Харамсалтай нь, тэрээр өтөл насандаа урваж хаягдсан. Тав дахь Эриний 1198 онд Мөнх Дүрэлзэх Нарын Сүм, Интисийн хуучин хааны удам болох Саурон овог болон бусад язгууртнуудын нэгдсэн хүчинд алагдаж, эцэст нь Цагаан Агч Ордонд нас баржээ.

Энэ... Ийм нийтлэг мэдлэгийг гэнэт санасан Жоу Минжуй гараараа духаа алгадав.

Энэ чинь шилжигч ахмад байгаа юм биш биз?

Ийм бодолтой болсон Жоу Минжуй таро хөзөр ямар харагддагийг үзэхийг сонирхов. Тиймээс нүүрээ будсан шовх малгайтай эмэгтэй рүү толгой дохин хэлэв:

"Хэрэв... ммм... үнэ нь боломжийн бол нэг үзүүлье."

Эмэгтэй тэр дороо инээгээд:

"Эрхэм ээ, та өнөөдрийн анхны үйлчлүүлэгч болохоор үнэгүй үзье," гэв.